Сара Рэй, мөхәррир, Cities Today
https://www.itu.int/hub/2022/05/smart-home-iot-benefits-social-care-older-persons/
Социаль ярдәм чыгымнарының артуы, халыкның картаюы һәм хезмәткәрләрнең җитмәве Бөекбританиянең җирле хакимиятләре өчен зур кыенлыклар тудыра.
Иң яңа төр ярдәмчел технологияләрнең ярдәмгә мохтаҗ кешеләргә үз өйләрендә озаграк мөстәкыйль яшәргә ничек ярдәм итә алуын, аларның тормыш сыйфатын яхшыртып, шул ук вакытта бюджетларны тигезләргә ничек ярдәм итә алуын өйрәнүчеләр саны арта бара.
Шуралар шулай ук 2025 елда аналогтан цифрлыга күчүгә әзерләнергә тиеш, бу күп кенә телекоммуникация чишелешләрен яңартырга кирәк булачак.
Тәкъдим ителә торган технологияләргә сенсорлар, акыллы динамиклар һәм яктырткычлар, виртуаль чынбарлык һәм видеоэлемтә керә. Мондый башлангычлар акыллы йортларның чын көчен гаджетларның хәйләләреннән һәм бик уңайлыкларыннан тыш күрсәтергә мөмкинлек бирә.
Масштаб һәм финанслау һәрвакыт кыенлыклар тудыра. Пилот һәм сынаулардан алга китү өчен, берничә совет яңа партнерлык һәм финанс модельләрен эшли башлый.
Аш бүлмәсе хикәя сөйли
Лондондагы Саттон Советы Саттон торак төркеме һәм IoT Solutions Group технология компаниясе белән берлектә кешенең активлык дәрәҗәсе турында реаль вакыт режимында мәгълүмат бирүче якынча 150 өйдәге сенсор урнаштыру өстендә эшли.
Чүп-чар һәм парковка белән бәйле IoT куллану очраклары буенча хезмәттәшлек инде дәвам итә иде. Пандемия вакытында социаль ярдәмгә ихтыяҗ артканлыктан һәм шәхси элемтәләрне минимальләштерергә кирәк булганлыктан, IoT Solutions Group яңа продуктны тизләтте.
Сенсор атмосфера шартларындагы үзгәрешләрне күзәтә - мәсәлән, чәйнек кайнату, ишек ачу яки ашарга әзерләү, һәм шулай ук ягулык җитмәү куркынычы яки дымлылык кебек проблемаларны да ачыклый ала.
Түбән куәтле, киң мәйданлы челтәр (LPWAN) аша тоташтырылган батарея белән эшләүче сенсорлар почта тартмасы аша китерелгән, бернинди штепсельләр, чыбыклар яки конфигурацияләр кирәк булмаган, һәм өйдә интернетка тоташу кирәк булмаган.
«[Яшәүчеләр] аны кухняга куя алалар һәм оныта алалар», - ди IoT Solutions Group нигез салучысы һәм техник директоры Нил Форс.
"Сенсор ачыклаган атмосфера үзгәрешләре болытка туплана, һәм без барлык аналитиканы шунда башкарабыз, кеше эшчәнлеген башка бернәрсәгә дә карамаган рәвештә билгеләү өчен алгоритмнар кулланабыз."
Бу һәр кешенең гадәти үз-үзен тотыш үрнәкләренә нигезләнеп, аның "санлы игезәген" булдыра һәм үрнәктә үзгәрешләр ачыкланган очракта, тәрбиячегә, гаилә әгъзасына яки бәйсез яшәүче хезмәткәренә шунда ук хәбәр итә.
Бу, мәсәлән, торак пунктларда кулланыла торган асма сигнализацияләргә альтернатива тәкъдим итә, аларны кешеләр этәрергә тиеш, һәм, Саттон Советының Smart Place проекты менеджеры һәм социаль хезмәткәре Брэдли Купар билгеләп үткәнчә, "еш кына трубканы элеп куялар яки тартмага салалар".
Купар әйтүенчә, система инде иртә ярдәм күрсәтүгә китергән һәм йортта егылып төшкән кеше өчен ким дигәндә бер кешенең гомерен саклап калган.
Ул әйтүенчә, хәзерге пилот проект шулай ук мәгълүматларны визуализацияләүнең, машина белән өйрәнү һәм фаразлау аналитикасын куллануның файдасын күрсәтте, бу реактив түгел, ә алдан күрүчән булырга мөмкинлек бирде. Бу үз бюджетының 70 проценттан артыгын социаль ярдәмгә тота торган совет өчен чыгымнарны киметү мөмкинлегенә ия.
"Максат - кешеләр белән элемтәне өзү [яки ярдәмне киметү] түгел, ә дөрес ярдәмне дөрес вакытта һәм дөрес ысуллар белән алуыгызны тәэмин итү", - дип аңлата ул.
IoT Solutions Group сенсор хезмәте һәр җайланма өчен аена якынча 10 GBP (13 АКШ доллары) тора, ташламалар сенсорлар санына һәм контракт вакытына карап кулланыла.
"Хәзерге вакытта кешеләрнең милкендә булган [телекайер] җайланмалары - бәясе аннан күпкә артып китә", ди Купар.
Хәзер төп мәсьәлә - системалы якын килү аша технологияне киңрәк куллану мөмкинлеген арттыру.
Сынауның киләсе этабында җайланма берничә телекүрсәтү провайдерының платформаларына интеграцияләнәчәк, бу аны башка җирле хакимият органнары өчен дә мөмкин итәчәк.
«Пилот проектларында сез очраган проблема шунда ки, технологияләр продукт буларак урнаштырылмаган һәм телекүрсәтү инфраструктурасының калган өлеше белән тоташтырылмаган», - ди Купар. «Безнең гамәлдәге модельләргә яңа җайланмаларны интеграцияләү - мин чыннан да алга сөргән нәрсә».
Яхшырту, уйлап чыгарма
Саттон кебек үк, Ньюкасл шәһәр советы да пилот проект аша партнерлар белән эшләүнең мөһимлеген аңлады.
Шура үзенең санлы трансформация инновация партнеры буларак Urban Foresight консалтинг компаниясе белән эшли. Проблемаларга юнәлтелгән алым кулланып, өлкәннәргә социаль ярдәм күрсәтү кысаларындагы торгызу хезмәте санлы коралларның, аеруча егылуларга бәйле рәвештә, зур йогынты ясый алырлык өлкә буларак билгеләнде. Кыска вакытлы хезмәт кешеләргә хастаханәдә ятканнан яки ихтыяҗлары үзгәргәннән соң өйдә тернәкләнергә һәм мөстәкыйль яшәргә ярдәм итә.
Бер ачыш барышында, реабилитация хезмәтен кулланучыларның 41 проценты медицина ярдәме пакеты алдыннан яки вакытында егылу очракларын кичергән, һәм бу хәл үзәкләштерелеп теркәлмәгән. Еш очрый торган сәбәпләр - җитәрлек ашамау һәм эчмәү, өйдә хәрәкәт иткәндә артык егылу яки артык хәрәкәтләнү, һәм яхшырак баланс һәм көчкә ихтыяҗ булу.
Команда нинди кораллар ярдәм итә алуын ачыклау өчен технологияләрне сканерлау, шулай ук кешеләрнең санлы технологияләргә карата фикерләрен өйрәнү өчен кулланучылар арасында сораштыру үткәрде.
Алар кешеләргә ашау-эчү турында искәртүләре өчен Amazon Alexa акыллы колонкаларын, өйдә йөрергә ярдәм итүче Philips Smart Hue яктырткычларын һәм видеошалтырату аша физик үсеш программасын сайладылар.
"Без күпме кешенең Wi-Fi тоташуы һәм санлы күнекмәләре булуына һәм өйдә куркынычсыз яшәү өчен яңа технологияләр куллану белән кызыксынуына гаҗәпләндек", - ди Urban Foresight компаниясенең өлкән консультанты Эмма Клемент.
Куллану күләме аз иде - 2021 елның языннан 12 кулланучы үз ихтыяҗларына карап төрле технологияләр алды, ләкин Ньюкасл шәһәр советындагы өлкәннәр өчен социаль ярдәм һәм комплекслы хезмәтләр өчен хезмәтләр менеджеры Бен Маклафлан әйтүенчә, хәтта мондый масштабта да бу башлангыч мөһим сабаклар бирде.
Alexa җайланмасы искә төшерүләр өчен аеруча уңышлы булды, акыллы яктырту нәтиҗәле булды, ләкин "пилот кушымталары өчен артык катлаулы" дип табылды, ә видеошалтырату кушымтасы тоташу проблемалары аркасында концепцияне раслаудан ары алга китмәде.
Проект аша егылуларны яхшырак теркәү өчен система да булдырылды.
Шура өчен төп сабак - үзенең көчле якларын куллану иде. Сынау күрсәткәнчә, торгызу төркеме өлкәннәргә технологияләрне максатларына ирешү өчен кулланырга ярдәм итәргә, ләкин аларны урнаштыру өчен түгел. Киләсе этапта шура һәм Urban Foresight өй технологияләрен куллану һәм товар запасларын контрольдә тоту һәм сатып алу кебек мәсьәләләрне хәл итү тәҗрибәсе булган гамәлдәге телекүрсәтү партнеры белән эшләячәк.
"Без кабул иткән принцип шундый: яхшырт, уйлап чыгарма", - ди Клемент.
Акчага туры килә торган бәяләү нәтиҗәсендә кулланучы технологияләрен куллану экономияле һәм пилот бер генә егылуны булдырмаган булса, ул үзен ике тапкырдан артык аклар иде дигән нәтиҗәгә килгән.
Киләсе этапта шулай ук мобиль элемтә кулланучы кулоннар сынап каралачак, аларны өйдән тыш кияргә мөмкин, һәм алар арасында югалып калырга мөмкин булган деменциядән интегүчеләргә ярдәм итү өчен урнашуны күзәтүче җайланма да бар. Alexa җайланмалары стационар учреждениеләрдә дә сынап каралачак.
Клемент әйтүенчә, алынган башка төп сабаклар - проблемаларга нигезләнгән, технологиягә каршы торган якын килүнең, шулай ук программаны күзәтү өчен махсус хезмәткәрнең булуының мөһимлеге.
Бу эш шулай ук шәһәрдә сәламәтлекне һәм иминлекне яхшырту өчен совет, сәламәтлек саклау һәм социаль ярдәм оешмалары, волонтерлык секторы һәм университетлар арасындагы партнерлык булган Collaborative Newcastle программасына да интеграцияләнә. Хәзер башлангычның санлы эш агымы бар, бу яңа идеяләрне комплекслы рәвештә өйрәнергә ярдәм итәчәк, ди Маклафлан.
Инвестицияләрдән табыш
Ливерпуль үзенең 5G челтәре аша цифрлы сәламәтлек саклау технологияләрен сынап карый. Бу мөһимрәк кушымталарны хуплый һәм сөйләшү тавышы мөмкинлекләрен тәкъдим итә, бу Ливерпуль шәһәр советындагы өлкәннәр өчен социаль хезмәтләр буенча заказ бирү һәм контрактлар менеджеры Энн Уильямс әйтүенчә, төп ачкыч булып тора.
«IoT куллана алырлык күп сенсорлар бар, һәм алар бик яхшы», - дип комментарий бирә ул. «Алар традицион телекүрсәтү җиһазларына караганда арзанрак, шуңа күрә бу өстенлек. Ләкин без аның телекүрсәтү системасын шул ук ысул белән алыштыра алмаячагын аңлыйбыз, чөнки сездә тавышлы сөйләшү була алмый».
Эшнең беренче этабы 2018 елның апрелендә Мәдәният, медиа һәм спорт министрлыгының 5G сынау мәйданчыклары һәм сынау программасы кысаларында башланды һәм 20 ай дәвам итте.
Европада 5G ярдәмендәге беренче сәламәтлек саклау тикшеренүе буларак игълан ителгән проект, 5G технологиясенең санлы технологияләрдән мәхрүм ителгән районда ничек үлчәнә алырлык сәламәтлек саклау һәм социаль ярдәм күрсәтү өстенлекләрен тәэмин итә алуын тикшерү өчен 4,9 миллион фунт стерлинг (6,4 миллион АКШ доллары) алды.
Ул төрле тармаклы консорциум тарафыннан үткәрелде һәм волонтерлар белән бергә 11 технология сынап каралды, шул исәптән ялгызлыкны киметү өчен кушымталар, телемедицина хезмәтләре, виртуаль чынбарлыктагы авыртуны читкә юнәлтү, әйләнә-тирә мохит сенсорлары, сусызлануга каршы җайланма һәм кешеләргә өйдә куркынычсыз дару эчәргә мөмкинлек бирүче даруханә видеоэлемтәсе.
Бәяләү нәтиҗәсендә, куллану хезмәт күрсәтүчеләрнең сәламәтлек нәтиҗәләрен һәм тормыш сыйфатын яхшыртырга, шулай ук сәламәтлек саклау һәм социаль ярдәм хезмәтләренең мөмкинлекләрен арттырырга мөмкин дигән нәтиҗәгә килгән.
Анализ, кулланылган технологияләргә карап, елына 100 кулланучыга 200 000 фунт стерлингтан артык сәламәтлек саклау һәм социаль ярдәм хезмәтләренә чыгымнарны экономияләү мөмкинлеген исәпләде.
Проектның икенче этабына Ливерпульның кайбер районнарында сәламәтлек саклау һәм социаль ярдәм хезмәтләре өчен шәхси 5G челтәрен үстерү өчен өстәмә 4,3 миллион фунт стерлинг акча бүлеп бирелде.
Технологияләргә сәламәтлек торышын дистанцион рәвештә идарә итү һәм күзәтү өчен медицина дәрәҗәсендәге җайланма, борчылуны киметү ысулларын өйрәтүче кушымта, дистанцион гаилә табибын сайлап алу хезмәте, яраларны дәвалау һәм дәвалау, шулай ук сенсор технологиясе керә.
Проект күптән түгел 2022 елның сентябренә кадәр озайтылды һәм дәүләт хезмәтләрен күрсәтүдә шәхси 5G челтәрләрен куллану өчен "план" эшләүне максат итеп куя.
Проект шәхси 5G өчен бизнес-кейсның җентекле анализы белән тәмамланачак.
Уильямс әйтүенчә, бу тормыш сыйфаты өстенлекләре белән беррәттән, авыр финанс кыенлыклары турында да булачак, һәм кешеләрнең озаграк мөстәкыйль яшәүләре аркасында чыгымнардан качу, егылулар саны кимү һәм тәрбиячеләрнең эш сәгатьләрен бушату кебек факторларны да үз эченә алырга мөмкин.
Күрсәтелгән файданы бәяләү максатларны ачык аңлау дигәнне аңлата, ди ул.
"Безнең һәрвакыт "технология хакына бернинди технология дә юк" дигән чын мантрабыз булды. Төрле алдынгы технологияләр бар, ләкин сорау шунда: ул чыннан да озак вакытлы проблеманы хәл итәме?"
Челтәр эффекты
Эшмәкәрлек мәсьәләсе акча мәсьәләсе генә булмаса да, шәһәрләргә программаларны озак вакытлы финанслау ысулларын карарга кирәк.
Бизнесны раслауның тагын бер ысулы - комплекслырак караш.
"Безнең сәламәтлек саклау һәм социаль ярдәмнән тыш, киңрәк гражданлык карашы бар", ди Уильямс. "Бу [челтәрне] без куллана алырлык башка күп нәрсәләр бар."
Ливерпуль инициативасы, тенденцияне чагылдырып, цифрлы аерманы киметү белән бәйле, шуңа күрә күбрәк кеше белем алу, эш һәм социаль максатлар өчен онлайн мөмкинлекләргә керә ала.
Моннан тыш, Ливерпуль челтәре шәхси булганлыктан, шәһәр мобиль челтәр операторларына каплау бушлыкларын тутыру өчен "кисәкчәләр" тәкъдим итә ала.
«Бу мобиль телефон компанияләре белән гадәти мөнәсәбәтләрне кирегә бора», - ди Уильямс. «Зур компанияләрнең берсе миңа: 'Энн, безнең советлар безгә сата торган бүлек юк: без сезгә сатабыз', - диде».
Уильямс бу "бозыклык тудыручы" модельнең җирле хакимиятләр арасында тагын да популярлашуын көтә.
Кабул итү
Кешеләрнең өйләре - аларның иң шәхси урыннары, шуңа күрә цифрлы мониторинг комачаулый аламы дигән сораулар туа.
Купар әйтүенчә, Саттонда хезмәт тәкъдим ителгән кешеләрнең бик азы гына аннан баш тарткан. Визуаль яки аудиоязма алып барылмый, шәхси мәгълүматлар җыелмый.
"Чынлыкта, бу сорау бик җиңел иде, чөнки катлаулы урнаштыру кирәк түгел иде. Кешеләр үз сәламәтлекләре турында бик борчылган вакытта, җирле хакимиятләрнең кешеләрнең иминлеген тәэмин итү юлларын караулары хупланды дип уйлыйм."
Ньюкасл кайбер кешеләр телефон аша элемтәгә кергәндә сак булуларын ачыклады, шуңа күрә җиһазларны аларга алып барып күрсәтү мөһим булып чыкты.
Urban Foright мәгълүматлар белән идарә итү буенча күрсәтмәләр бирде һәм кешеләргә сынауда катнашу турында мәгълүмат бирде.
"Киләчәктә без кабат куллана алырлык бик күп шаблоннар бар", - ди Маклафлан.
Уильямс әйтүенчә, Ливерпульда катнашучыларның аз саны сенсор җайланмаларын кире кайтарган, алар үзләрен гел күзәтеп тору хисен ошатмаганнарын әйткәннәр. Бу кораллар "һәркем өчен дә түгел", ди ул, ләкин кешеләр акыллы сәгатьләр һәм башка технологияләр кебек җайланмаларга күнегә барган саен, бу да вакыт узу белән әкренләп үзгәрәчәк дип саный.
"Без шулай ук киң колачлы белдерүләр ясый алмыйбыз", - ди ул. "Пандемия аркасында кинәт кенә Facebook порталында яки Google Hubта эксперт булып киткән [өлкән яшьтәге кешеләр] бик күп."
"Алар технологияне чынлыкта технология дип атамыйча кулланалар - алар моны, моны һәм моны эшләсәләр, оныклары белән сөйләшә алачагын беләләр. Һәм без кешеләрнең әйберләрне шулай кабул итүләрен күрәбез."
Бу мәкалә беренче тапкыр Cities Today сайтында чыкты.
Рәсем кредиты: Pexels аша SHVETS җитештерү
Бастырылган вакыты: 2022 елның 6 мае